Już dawno rozpoczął się sezon, ugryzienie kleszcza zawsze budzi nasz niepokój. Są one obecne w naszych ogródkach, w parkach i lasach.

Problem chorób przenoszonych przez kleszcze dotyczy głównie obszarów endemicznych (więcej tutaj), lecz niestety zdarzają się sytuacje ukąszeń w domowym zaciszu. Nie każde ukąszenie musi oznaczać poważne konsekwencje zdrowotne, ale warto wiedzieć jakie jest ryzyko z tym związane.

Przede wszystkim należy pamiętać o odpowiednim ubiorze na spacery czy do pracy w ogródku – długie spodnie i ewentualnie długi rękaw (jeśli pogoda pozwala) i kryte buty. Co więcej ważny jest również kolor ubrania – na jasnej odzieży łatwiej go zauważysz.  Wśród najczęstszych miejsc ukąszeń wymienia się: szyja, okolica zauszna, pachy, pachwiny, szczególnie tam gdzie skóra jest cienka.

Skutecznymi sposobami ochrony są repelenty, ale niestety te najskuteczniejsze zawierające permetrynę (więcej tutaj) w wysokich stężeniach są toksyczne i niebezpieczne dla człowieka, a tym bardziej dla dzieci i kobiet w ciąży. Dopuszcza się ich stosowanie na odzież, ale nie bezpośrednio na skórę.

Penetracja kleszcza przez skórę nie musi nastąpić od razu. Potrafi on przetrwać na ubraniu i ukąsić po pewnym czasie, dlatego po spacerze w lesie, bądź ogrodzie należ dokładnie obejrzeć swoje ciało i wytrzepać ubranie.

Co zrobić w przypadku ukąszenia?

Należy zgłosić się do przychodni lekarskiej lub skorzystać z teleporady. Czasami udaje się kleszcza usunąć samodzielnie. Niekiedy jednak niezbędna jest pomoc drugiej osoby. Gdy zauważysz kleszcza, należy go usunąć niezwłocznie.

ugryzienie kleszcza

Najważniejszą zasadą jest to żeby go NIE ZMIAŻDŻYĆ, ponieważ kleszcze przenoszą wiele różnych chorób i ściskając go mogą zostać uwolnione do organizmu. Kleszcza należy wyciągnąć zdecydowanym ruchem ku górze. Wspominam o tym, dlatego że popularne jest błędne twierdzenie, iż kleszcza należy “wykręcić”.

Druga zasada jest taka, aby chwycić go jak najbliżej skóry przy pomocy pęsety. Należy to wykonać ostrożnie, gdyż zbyt ostre narzędzie może go przeciąć.

Zabronione jest smarowanie go różnymi specyfikami, żeby „zmusić go do samoistnej ewakuacji.” To może spowodować zatkanie tchawek (narządu wymiany gazowej) kleszcza, a następnie jego wymioty, które przyśpieszają przedostanie się bakterii i wirusów do ciała ukłutego(źródło).

W aptekach są dostępne specjalne pompki i łapki do usuwania kleszcza, niektóre urządzenia są nieskuteczne. Jeżeli nie udaje się tego zrobić jedną metodą, spróbuj innej.

Kiedy już Ci się uda pozbyć kleszcza zdezynfekuj miejsce ukłucia i codziennie obserwuj. Jeśli zaobserwujesz niepokojące, miejscowe zmiany pilnie zgłoś się do lekarza. Wszelkie nie typowe zmiany zabarwienia skóry w miejscu ukłucia przez kleszcza są wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Zdarzają się sytuacje, gdy rumień występuje w zupełnie innym miejscu na skórze niż miejsce ukłucia. Z drugiej strony zdarza się borelioza bezobjawowa.

Jeżeli ugryzienie kleszcza zdarzy się Twojemu dziecku – nie bagatelizuj tego! Ostrożnie usuń kleszcza i obserwuj skórę czy nie pojawiają się zaróżowienia, zaczerwienienia itd.

Pamiętaj, że te zmiany nie zawsze pojawiają się w miejscu ukłucia kleszcza!

Pośród najczęściej występujących chorób przenoszonych przez kleszcze w Europie, jest borelioza (choroba bakteryjna, leczona długotrwałą antybiotykoterapią, nie ma szczepionki) i Kleszczowe Zapalenie Mózgu (choroba wirusowa, można się zaszczepić profilaktycznie, brak leku). Do 48 godzin od momentu wbicia się kleszcza w skórę ryzyko zakażenia jest niewielkie, jednak po upływie 72 godzin już gwałtownie wzrasta.

W razie wątpliwości – co można zrobić?

Można zgłosić się do lekarza, żeby ustalić jakie konkretne badania wykonać. Obecnie można je wykonać jedynie odpłatnie jeżeli mają one charakter przesiewowy (brak objawów). Można również zgłosić się bezpośrednio do laboratorium medycznego i wykonać badania komercyjnie. O jakie badanie chodzi? Badanie na obecność przeciwciał IgM oraz IgG.

badanie krwi, borelioza, kleszczowe zapalenie mózgu

W przypadku braku jakichkolwiek objawów mamy możliwość wykonać badanie krwi dopiero po 3-4 tygodniach od zdarzenia w kierunku wykrycia przeciwciał. Więcej o całym procesie diagnostycznym możesz dowiedzieć się tutaj.

Popularne jest badanie samego kleszcza. Pamiętajmy jednak, że obecność drobnoustrojów chorobotwórczych w badanym kleszczu nie musi świadczyć o infekcji NASZEGO organizmu.

Jeżeli masz pytania dotyczące ugryzienie kleszcza zadaj je w sekcji komentarzy! Możesz też obejrzeć powtórkę z live’a na facebooku. [OGLĄDAM]

https://www.facebook.com/watch/?v=3032386560210833

Ciekawą historię na temat ugryzienia kleszcza znajdziesz pod koniec tego wpisu https://www.mamalekarz.pl/2017/01/25/sepsa-zapalenie-opon-mozgowych-a-szczepienia-na-meningokoki/ .