Dziecko najszybciej rośnie w życiu łonowy-od dwóch komórek widocznych jedynie pod mikroskopem aż do 3,5 kilowego niemowlęcia. Po porodzie pierwszy rok życia dziecka to czas najbardziej dynamicznego rozwoju. Nigdy później maluch, nawet w okresie dojrzewania, nie będzie zmieniał się tak szybko. O ile rozwój fizyczny niemowlęcia jest płynny, o tyle układ nerwowy rozwija się skokowo.

Skoki rozwojowe

Niemowlę przechodzi średnio siedem skoków rozwojowych.  Wtedy mózg i układ nerwowy rozwijają się niezwykle intensywnie, a dziecko zdobywa z dnia na dzień nowe umiejętności.

Skok trwa od kilku dni do kilku tygodni dziecko za sprawą intensywnego rozwoju mózgu odbiera znacznie więcej bodźców. Maluch staje się drażliwy, rodzice odnoszą wtedy wrażenie, że utracił on wcześniej nabyte umiejętności. Po zakończeniu skoku okazuje się, że dziecko nie tylko nie cofnęło się w rozwoju, ale w bardzo szybkim czasie nauczyło się nowych rzeczy.

Po czym poznam skok rozwojowy?

Zanim dziecko nauczy się, jak sobie radzić z nowymi bodźcami, bywa niespokojne i rozdrażnione. Skok rozwojowy poprzedza nasilone marudzenie. To znak, że mały człowiek ze wszystkich sił próbuje poradzić sobie z coraz silniej odczuwanym otoczeniem. Potrzebuje ogromu wsparcia i zrozumienia.

Symptomy skoku rozwojowego:

  • trudności w zasypianiu,
  • niespokojny sen,
  • brak apetytu,
  • częstszy płacz,
  • zwiększona potrzeba bliskości
  • częstsze zgłaszanie się do piersi
  • nerwowe jedzenie

Harmonogram skoków rozwojowych jest orientacyjny, przede wszystkim obserwuj dziecko. Każdy maluch rozwija się własnym tempem, indywidualne jest różnież nabywanie nowych umiejętności. Jeden maluch zdobędzie pewne nowe aspekty rozwojowe, często kosztem innych.  Dodatkowo trzeba też wziąć pod uwagę, czy dziecko jest wcześniakiem, wtedy skoki mają miejsce bliżej wieku korygowanego.

Skok pierwszy:  3 tygodnie po urodzeniu

W okolicy pierwszego miesiąca życia maluszek, który dotychczas głównie jadł i spał, staje się bardziej aktywny po przebudzeniu. Zmysły wyostrzają się, odbiera otoczenie intensywniej i bardziej świadomie. Dziecko potrafi już na krótką chwilę skupić wzrok na pochylonej nad nim twarzy, a obraz, który widzi, jest ostrzejszy. Mimo że do tej pory nie przeszkadzało mu ani światło, ani głośne dźwięki, teraz intensywne bodźce budzą jego niepokój.

Po pierwszym skoku dziecko:

  • zaczyna się uśmiechać,
  • płacze prawdziwymi łzami,
  • lepiej trawi pokarm (mniej ulewa, rzadziej mu się odbija).
  • wydłuża się czas aktywności między drzemkami,
  • jest bardziej świadome bodźców: dotyku, dźwięku, zapachów,
  • patrzy i słucha z większym skupieniem,

Skok drugi: 6–9 tygodni po urodzeniu

Na przełomie drugiego i trzeciego miesiąca życia dziecko zaczyna dostrzegać powtarzające się wzorce. Rutynę dnia codziennego, po kąpieli następuje sen, a w objęciach mamy karmienie. Maluszek zaczyna kontrolować ruchy swojego ciała, odkrywa, że ma rączki i może nimi poruszać. Bada możliwości swojego głosu, wydaje różne dźwięki i wsłuchuje się w nie bardzo intensywnie. Zaczyna dostrzegać mimikę opiekunów i uważnie wpatruje się w twarze.

Po drugim skoku dziecko:

  • wyciąga rączki po zabawki i umie je trzymać,
  • przygląda się twarzom,
  • wydaje krótkie odgłosy i słucha samego siebie.
  • próbuje podnosić główkę,
  • kopie nóżkami i macha rączkami,

Skok trzeci: 11–12 tygodni po urodzeniu

Trzymiesięczny maluszek zaczyna zauważać detale. Dostrzega różnice w tonie głosu, natężeniu światła. Potrafi skoordynować ruchy głowy i oczu i wodzić wzrokiem za zabawką. Lepsza koordynacja pozwala mu łapać przedmioty, próbuje poznawać świat wkładając wszystko do buzi.

Po trzecim skoku dziecko:

  • śledzi poruszającą się osobę lub przedmiot, przekręcając głowę,
  • odpycha się nóżkami, leżąc na kocyku,
  • łapie przedmioty dwiema rączkami,
  • odkrywa pisk i gużenie,
  • robi bańki e ze śliny,
  • umie pokazać irytację , gdy jest znudzone
  •  

Skok czwarty: 14–19 tygodni po urodzeniu

Między czwartym a piątym miesiącem dziecko zaczyna rozumieć, że z jednych zdarzeń wynikają inne. Maluch świadomie powtarza sekwencję, żeby uzyskać określony efekt. Upuszcza zabawkę, bo wie, że mama ją podniesie, potrząsa grzechotką, żeby wydała dźwięk, wyciąga rączki, bo chce, żeby go podnieść. Niemowlę zaczyna łączyć w ciągi dźwięki – tak powstaje mamamama, babababa, choć na razie to zabawa głosem.

Po czwartym skoku dziecko:

  • przekłada przedmioty z ręki do ręki,
    • świadomie zrzuca zabawki na podłogę,
    • zaczyna reagować na swoje imię,
    • reaguje na swoje odbicie w lustrze,
    • potrafi przekręcić się z plecków na brzuszek lub odwrotnie,
    • próbuje się czołgać
    • podpiera się na rękach i unosi tułów,
    • potrafi wyrazić swoją wolę, np. odpychając pierś, gdy jest najedzone.

Skok piąty: 22–26 tygodni po urodzeniu

Około szóstego miesiąca dziecko zaczyna widzieć i rozumieć związki między ludźmi. Nie uśmiecha się już do wszystkich, może stać się nieufne wobec obcych lub reaguje lękiem na zniknięcie rodziców. Lęk separacyjny jest charakterystyczny dla tego momentu rozwoju. Maluszek nie potrafi jeszcze zrozumieć, że znikający z pola widzenia rodzic nie znika na zawsze i zaraz wróci. Zaczyna zauważać, że ma wpływ na to, co się stanie gdy naciśnie włącznik, zapali się światło. Dziecko coraz lepiej koordynuje ruchy,  wkłada i wyjmuje przedmioty z pudełek, ściąga skarpetki, próbuje się przemieszczać, macha rączką na pożegnanie czy klaszcze w dłonie.

Po piątym skoku dziecko:

  • trzyma przedmioty w obu dłoniach i uderza nimi o siebie,
  • przenosi wzrok z jednego na drugi obrazek w książce.
  • samo siada,
  • chwyta małe przedmioty palcem wskazującym i kciukiem,
  • próbuje raczkować

Skok szósty: 33–37 tygodni po urodzeniu

Maluch dzieli świat na kategorie, zauważa wspólne cechy: np. piesek na obrazku, pies pluszowy i zwierzę spotkane na spacerze należą do wspólnej grupy. Dziecko rozumie nazwy przedmiotów i lubi rozbierać rzeczy na części, aby je zbadać. Niektórzy badacze uważają, że w tym wieku zaczyna rozwijać się inteligencja.

Po szóstym skoku dziecko:

  • robi miny do swojego odbicia w lustrze,
  • przejmuje inicjatywę w zabawie.
  • pokazuje i rozpoznaje kształty,
  • manifestuje swoje poczucie humoru,

Skok siódmy: 41–46 tygodni po urodzeniu

W jedenastym miesiącu życia dziecko zaczyna kojarzyć, że pewne zdarzenia następują po sobie. Zabawki zbiera się po zabawie do pudełka, a brudne ubranie po zdjęciu z siebie wrzuca do kosza na pranie. Lubi zabawki, które trzeba do siebie dopasować. Powtarza słowa i odgłosy zwierząt, próbuje naśladować czynności domowe wykonywane przez rodziców. Świadomie i zdecydowanie używa słowa “nie”.

Po siódmym skoku dziecko:

  • wskazuje rzeczy i prosi o nazwanie ich,
  • naśladuje głosy zwierząt,
  • potrafi dopasowywać kształty,
  • próbuje rysować na papierze,
  • wspina się, gdy chce czegoś dosięgnąć,
  • schodzi tyłem z kanapy,
  • próbuje stawiać pierwsze kroki.

Każdemu skokowi często towarzysyz kryzys związany z laktacją, dlatego warto żebyś dowiedziała się jak powstaje mleko. I jak radzić sobie gdy dziecko wierci się przy piersi.