Widziałaś ostatnio na parkingu zdezorientowaną kobietę w stanie błogosławionym z pilotem od samochodu przyłożonym do czoła. Nerwowo rozglądającą się dookoła w poszukiwaniu auta? Ciężarne pochłonięte sprawami związanymi z kompletowaniem wyprawki pochłaniają tak bardzo, że zapominają o całym Bożym świecie. W ciąży z pamięcią dzieją się rzeczy naprawdę niepojęte, ale jak się okazuje jest zupełnie fizjologiczny…

Pieluchowe zapalenie mózgu

W całym ciele kobiety ciężarnej zachodzą poważne przemiany, jednak jak dotąd nikt nie badał zmian zachodzących w mózgu. Jako miejska legenda wśród świeżo upieczonych mam krążyły opowieści o „pieluszkowym zapaleniu mózgu” i zabawnych dysfunkcjach w życiu codziennym z tym związanych. Okazuj się, że w każdej historii istnieje ziarno prawdy, czego odwiedli naukowcy z Uniwersytety Autonomicznego w Barcelonie, ogłosili właśnie na łamach „Nature Neuroscience” wyniki ponad pięcioletnich badań nad mózgowiem ciężarnych.

Zmiany zachodzące w ciążowym mózgu

W eksperymencie brało udział 25 kobiet, u  których za pomocą obrazowano za pomocą rezonansu magnetycznego ich mózgi przed zajściem w ciążę i po porodzie. Rejestrowano również mózgowie ich partnerów oraz grupy kontrolnej składającej się z bezdzietnych kobiet i ich partnerów. Naukowcy odkryli, że podczas pierwszej ciąży u kobiety zmniejsza się ilość istoty szarej w mózgu, głównie w obszarze płata czołowego, korze przedczołowej, hipokampie o okolicy skroniowej. Zmiany w strukturze zaobserwowano wyłącznie u kobiet, które właśnie zostały matkami, co ciekawe były one tak charakterystyczne, że tylko na podstawie MRI można było określić, że przeszły ciążę.

Ciążowy mózg

źródło: nature.com

Tracimy głowę?!

Zmieniona okolica mózgu odpowiada za wyższe czynności nerwowe. Procesy związane z gromadzeniem, przetwarzaniem i dostarczaniem informacji na temat np. innych ludzi czy sytuacji społecznych, w jakich się znajdujemy. Odnoszące się do planowania, mowy, empatii, więzi międzyludzkich. Różnice w ilości istoty szarej między ciężarnymi, a bezdzietnymi polegają na jej zmniejszeniu poprzez proces przycinania synaps neuronów. Połączenia komórek, które są słabsze ulegają zanikowi, na rzecz wzmocnieni bardziej efektywnych dróg neuronalnych. Podobna metamorfoza ma miejsce w układzie nerwowym dojrzewających nastolatków.

A co z młodym Tatą?

Obraz rezonansu magnetycznego był charakterystyczny dla wszystkich ciężarnych zarówno tych, które poczęły dziecko naturalnie jak i w procesie in vitro. Naukowcy uspokajają: nie zaobserwowali żadnych zmian w funkcjach poznawczych, czy pamięci. W związku z tym uważa, że modyfikacje są korzystne dla matki i dziecka. Im silniejsze zmiany, tym więź z maleństwem była mocniejsza, co ciekawe podobnych przemian nie zarejestrowano u świeżo upieczonych ojców. Co potwierdza, że tatusiowe muszą się uczyć opieki nad dzieckiem, bo nie jest to dla nich tak naturalne jak dla kobiet.

Pregnezja

Mózg ciążowy

źródło: https://www.eszkola-wielkopolska.pl

Badacze na te wszystkie zmiany stworzyli nawet termin-pregnezja, czyli amnesia during pregnancy-pregnesia (amnezja podczas ciąży, to pregnezja). Przystosowanie mózgu ma konsekwencje w zachowaniu ciężarnej powoduje, że dziecko i jego potrzeby stają się dla matki najważniejsze. Kobieta uczy się wielu nowych umiejętności: karmienia, odczytywania reakcji maleństwa, opieki nad nim-specjalizacji funkcji związanych z macierzyństwem. Staje się po prostu bardziej kompetentna w nowej roli.

Czy zmiany są odwracalne?

Badacze uważają, że konieczne są dalsze obserwacje nad zmianami w budowie mózgowia kobiety oczekującej dziecka. Pomogłoby to przewidzieć poziom przywiązania do dziecka. Co więcej być może jest to miernik zdrowia psychicznego młodej mamy, rzutujący na ryzyko potencjalnej depresji poporodowej. Po dwóch latach od porodu ponownie zbadano mózgi kobiet, okazało się, że substancja szara nadal pozostawała zmniejszona. Jedynie obszar mózgu związany z pamięcią i hipokamp, odzyskały swoje pierwotne rozmiary.

Kiedy ktoś zarzuci ci, że myślisz tylko o dziecku, możesz mu pokazać ten artykuł, albo badanie. Następnie spokojnie wyjaśnić, czemu tak się dzieje i bez wyrzutów sumienia wrócić do opieki nad maleństwem. A Ty miałaś jakies zabawne historie związane z zapominaniem, albo roztargnieniem?