Pamiętam ten czas bardzo dokładnie oraz boleśnie. Miesiąc wcześniej leżałam w szpitalu z powodu ostrego zatrucia z odwodnieniem i pewnie tam złapałam tą wysoce zakaźną chorobę. Zaczęło się niewinnie stan podgorączkowy, osłabienie, światłowstręt, uczucie piasku pod powiekami. Rodzice za bardzo nie chcieli mi wierzyć, że czuję się aż tak fatalnie by nie pójść do szkoły. Aż wieczorem zobaczyłam w moim pępku śmieszną czerwoną, plamkę, rano miałam je już na całym tułowiu i twarzy. Pobiegłam na dół z krzykiem, nie widząc, co mi jest!

Miałam 11 lat i zachorowałam na ospę wietrzną. Wszyscy mówią, że to łagodna choroba wieku dziecięcego. Może nie miałam szczęścia, ale znosiłam ją fatalnie. Wykwity wysiewały się, co jakiś czas atakując śluzówki. W jamie ustnej były tak umiejscowione, że uniemożliwiały normalne jedzenie. Jednak najgorsze były te w pachwinach, miejscach intymnych i na głowie. Potwornie bolesne, pamiętam to obezwładniające swędzenie w porach wieczornych i podczas spania. Po woli zaczęło się robić niebezpiecznie, gdy pojawiły się w okolicy powiek. Po kontroli u pediatry znowu dostałam skierowanie do szpitala, tym razem jednak udało się uniknąć hospitalizacji. Co ciekawe moja odporność była tak nadwyrężona infekcją, że po kilku dniach od wyzdrowienia, znowu leżałam w domu, tym razem z zapaleniem oskrzeli.

Łącznie nie chodziłam do szkoły ponad 2 miesiące i nauczycielka zaczęła straszyć, że nie zaliczą mi II semestru V klasy z powodu nieobecności. Nie wspomnę już o tym, że stosowany wtedy pudroderm (obecnie bezwzględnie przeciwskazany), przyczynił się do nadkażenia bakteryjnego i do dziś na pamiątkę tej traumy mam kilka blizn. Za naszych czasów podejście do tej choroby wirusowej było inne, wiele się zmieniło.

Oto 10 najistotniejszych faktów, o których nie widzą rodzice:

1.Łagodny przebieg ospy?!

Faktycznie łagodny przebieg występuje w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym- poniżej 12 roku życia. Ospa jest groźna u noworodków, dzieci do 3 roku życia, młodzieży i dorosłych. Pojawia się więcej bolesnych wykwitów, bakteryjne nadkażenie zmian skórnych, zapalenie płuc, czy powikłania neurologiczne (porażenie nerwów czaszkowych, zespół zespół Guillaina-Barrégo, czy nawet zapalenie mózgu) Jednak jak wycyrklować ten czas zachorowania, by nastąpił w wieku około szkolnym?

2.Zarażenie

Jest to choroba wysoce zakaźna, co roku w Polsce zapada na nią 200 tysięcy osób, przenosi się drogą kontaktu bezpośredniego lub kropelkową. Wystarczy, więc być w jednym pomieszczeniu i oddychać tym samym powietrzem! W domowych kontaktach transmisja wirusa na osoby podatne zachodzi u 90% przypadków! Co więcej osoba zakaża jeszcze zanim pojawią się zmiany skórne (nawet na 24-48h) aż do przyschnięcia pęcherzyków, czyli około 7 dni. Dodatkowo okres wylęgania wynosi około 10-21 dni, czyli długo od kontaktu z chorym.

3.Objawy

No tak powiedzą zwolennicy przechorowania, cóż z tego że wylęganie jest długie, skoro ospy wietrznej nie da się z niczym pomylić! To faktycznie prawda w okresie wysiewu zmian skórnych. Jednak objawy poprzedzające bardziej przypominają grypę: osłabienie, senność, złe samopoczucie, bóle mięśni, gorączka, nieżyt nosa. Dopiero pojawienie się plamek/grudek, które w kilka godzin ewoluują w pęcherzyki z płynem, by po kilku dniach skończyć jako krostki pokryte strupem. Nasilenie objawów jest bardzo indywidualne. Przypadki ospy wietrznej bezobjawowe-praktycznie się nie zdarzają

4.Ospa party

Skoro objawy ospy są charakterystyczne, a choroba wysoce zaraźliwa, wydaje się , że idealnym rozwiązaniem byłoby zaaranżować spotkanie z chorym dzieckiem…STOP! jest to niesamowicie nieodpowiedzialne, owszem przechorowanie ospy daje odporność na całe życie. JEDNAK nigdy nie wiemy jak dziecko będzie ją znosić (sami widzicie na moim przykładzie) ani mieć pewności, że powikłania nie wystąpią.

5.Leczenie

Co więcej NIE MA LEKU na ospę, który leczyłby jej przyczynę. Wywołuje ją wirus Varicella Zoster, po przechorowaniu zostaje z nami na zawsze w zwojach nerwowych. W późniejszym życiu może się ponownie ujawnić w postaci półpaśca przy obniżonej odporności lub starszym wieku.

8. Niebezpieczna ospa w ciąży

Lek przeciwwirusowy, najczęściej acyclovir jest podawany rzadko. Głównie osobom z ciężkim przebiegiem zakażenia i ciężarnym. O ile ospa uznawana jest za chorobę łagodną zmienia się to dramatycznie w stanie błogosławionym. Ponieważ  ryzyko przejścia na płód grozi ospą wrodzoną, związaną z licznymi, niezwykle poważnymi wadami wrodzonymi obejmującymi: małogłowie, wodogłowie, upośledzenie umysłowe, drgawki, atrofię korowo-podkorową, wady oczu obejmujące zaćmę, zapalenie siatkówki i naczyniówki, małoocze oraz zaburzenia układu moczowego obejmujące wodonercze i pęcherz neurogenny. Tuż po urodzeniu skórę noworodka pokrywają głębokie blizny.

U kobiet, które nie chorowały, a planują ciążę zaleca się zaszczepienie!

7.Pielęgnacja w ospie

Na zmiany skórne NIE pudroderm, czy gencjana, ale leki przeciwhistaminowe do smarowania i kąpiele w nadmanganianie potasu. NIE PODAJEMY ANTYBIOTYKU, bo to choroba wirusowa! Leczenie objawowe: dużo płynów, leki przeciwgorączkowe.

8.Zakazany Ibuprofen

Nie podajmy nie tylko antybiotyku, ale na gorączkę nie poleca się stosowania ibuprofenu. Jest popularnym lekiem przeciwgorączkowym, a wysoka temperatura przecież w ospie występuję, ALE! Obniża on ilość neutrofili i naszą odpowiedź komórkową, (ale nie można powiedzieć, że osłabia odporność!) co przyczynia się do łatwiejszego nadkażania bakteriami gronkowcowymi i paciorkowcowymi zmian skórnych. W efekcie skutkując bliznami. Lekiem z wyboru powinien być paracetamol.

9.Szczepienie

Kiedyś szczepienie w Polsce było niedostępne, a strzeże ono nie tylko przed zachorowaniem. Zapobiega nosicielstwu, a w przyszłości chroni przed półpaścem. Nawet podanie jednej dawki z rekomendowanych dwóch wpływa na przebieg choroby, czyniąc go bardziej łagodnym. Co więcej jest ratunkiem dla kobiet w ciąży, które nie przechodziły ospy. Po kontakcie z osobą chorą warto się zaszczepić w ciągu 72 godzin, stanowi to obronę przed zachorowaniem nawet w 90 %. U dzieci wakcynację można rozpocząć pierwszą dawką w 9 miesiącu życia i podać kolejną w odstępie co najmniej 6 tygodni. W badaniach utrzymuje się, że wakcynacja jest skuteczna co najmniej 14 lat od podania II dawki.

10.Darmowe szczepienia

Jak czytamy w rozporządzeniu GIS szczepienie jest obowiązkowe, więc bezpłatne dla dzieci: do ukończenia 12 roku życia z upośledzeniem odporności o wysokim ryzyku ciężkiego przebiegu choroby, z obniżoną odpornością. Lub z otoczenia osoby w immunosupresji, a które nie chorowały na ospę i co dotyczy wielu czytelników również maluchy żłobkowe i w klubikach dziecięcych

Bardzo dużo osób pisze do mnie ostatnio w kwestii ospy, najczęściej konwersacja kończy się pytaniem: czy ja zaszczepię swoje dziecko? TAK! Z trzech powodów: chodzi do żłobka, niedługo zostanie starszym bratem i nie chcę drżeć na samą myśl, że mój noworodek mógłby zachorować. Po trzecie nikomu nie życzę, by przechodził ospę wietrzną tak jak ja, a przecież nie miałam nawet żadnych powikłań!